METİNLER

Tanrıçaların Taçlarına Kuşlar mı Konar…


Güven Turan: Tanrıçaların Taçlarına Kuşlar mı Konar… Can Göknil’in sergileri başlı başına bir yapıttır…Her bir sergi,bir izlek çerçevesinde gelişip bütünleşir çünkü…Yakın bir geçmişteki sergisini Anadolu halk kültürünün sözlü geleneğine,inançlarına dayandıran Can Göknil,bu kez çok daha gerilere gidiyor,Anadolu toprağının bir başka veriminden yola çıkıyor.Neolitik Çağ Ana Tanrıça’ları…Anadolu,daha sonra dalga dalga bütün doğu Akdeniz üçgeni mitoslarına yüzlerce tanrıça kazandıracak Ana Tanrıça kültünün doğduğu ve geliştiği yerdir.Çoğunlukla oturan,iri memeli,iri kalçalı, kocaman karınlı ana tanrıça idolleri ya da onlardan da önce çok da soyutlanmış kült figürleri,müzelerimizin ve Batılı müzelerin “dünyanın düş gördüğü çağ’a ait kanıtlarıdır. Ünlü Jung’cu psikolog Nuemann’ın yapıtında da açıkladığı gibi bu […]

Creation Myths from Central Asia to Anatolia


Images from the Creation Myths of the Turks This text is from the catalogue published by Yapı Kredi Art Galleries for Can Göknil exhibitions in Istanbul, Izmir and Adana in 1997. The questions of how the universe, the world, or people came into being have been asked over and over again everywhere. People need to know where they have come from in order to establish or protect a way of life or to give meaning to birth and to death. The result has been the appearance of a variety of beliefs concerning creation. These beliefs, transformed into tales, have led […]

Can Göknil ve Muskalar


Can Göknil ve Muskalar Can Göknil’in muskalarla ilgilenme sürecinde Kuş Adam Anzu’nun ve Kader Tabletleri efsanesinin özel bir yeri var. Ancak muska konusu sanatçının mitolojik dünyaya ilk yönelmesi değil. 1983’de İstanbul’da Urart Sanat Galerisi’nde gerçekleştirdiği “Masal Tekerlemeleri” sergisi masallardan mitolojiye açılımın ilk verimiydi. Bunu, 1986’da yine Urart Sanat Galerisi’nde açılan “Ağaçlarla llgili Inanışlar” sergisi izledi. Mitolojik konulu yeni bir sergi için geçen sekiz yıllık hazırlık döneminde araya “Balerinler” (1991) sergisi girdi. 1994’te önce İstanbul’da Garanti, sonra Ankara’da Urart sanat galerilerinde “Anadolu Tanrıçaları”, 1997’de Yapı Kredi’nin İstanbul, İzmir, Adana galerilennde “Yaradılış Efsanelen” sergilerini gerçekleştirdi. Son iki yıllık çalışmalarının konusu “muska”ydı, verimi […]

Eight Birds, Nine Girls: Light-girls , Impudent Cutups: Dark-girls


Once upon a time, a long time ago when there were not just seven heavens but seventeen­-in fact, thirty-three-Ülgen the God sat on a great, gold-embroidered throne of a mountain set upon the finial of the sky, for that was where he had withdrawn to after having created the universe. He had nine sons and nine daughters. From high above he governed the people of the earth with the help of his sons and other emissaries, through whom he enlightened the shamans. The clouds beneath him reflected his feelings and moods. Many a world there was among the vaults of […]

MİTOLOGYA, KİTAP SANATI VE CAN GÖKNİL


Metin AND Can Göknil’in son yıllarda açtığı kişisel sergilerindeki resimleri, mitologya konuları çevresinde bir bütünlük gösteriyor. Sanatçı için mitologya en zengin, en evrensel kaynaktır. Nitekim Batı’da ressamlar, heykeltıraşlar, oratoryo ve opera bestecileri, libretto yazarları, koreograflar, şair ve yazarlar çoğunlukla bu zengin kaynaktan yüzyıllardır yararlanıyorlar. Bizde ise bir iki şair, bir iki besteci ve oyun yazarı dışında bu kaynaktan yararlanmamışlardır. Can Göknil mitologyada karar kılmış bir sanatçımız. Mitologyada konusunu seçtikten, onu derinliğine inceledikten sonra eserini yaratma sürecine başlıyor. Mitologyanın beş ana dalı vardır. Bunlardan birincisi tanrıların nasıl oluştuğunu açıklayan Teogoni; evrenin nasıl yaratıldığını inceleyen Kozmogoni; insanın nasıl türediğini inceleyen Antropogoni; insanların […]

“The Matter Bodes Well”


Geomancy is an ancient form of divination in which handfuls of soil or other materials are scattered on the ground or markings are made in the earth or sand to produce configurations that can be “read”. When the augury was propitious, the geomancer would signal this by saying “The matter bodes well.” (1)  Can Göknil and I first worked together in 1991 when I wrote the essay for the catalogue of her “Amulets” exhibition that she had spent two years preparing for. During this project I traced the roots of ancient dreams and of contemporary mythologies in the surrealistic world […]

Can Göknil: Contemporary Interpretations for Mythological Tales


Dilek Sener The first thing that we need to do here is take a stroll through the bundle of questions thrown up by debates focusing on the meanings imparted by the notions of “Turkish art” and “Anatolian art” and dispel the clouds of dust that have been created by those who confuse these two fundamental but different concepts. “Turkish art” is relevant to a period that begins in the 3rd century BC and extends until the present and that takes place in a broad geographical region from Central Asia to Anatolia. Because of the elements of time and space that […]

Codices of the East and the West


Can Göknil To enhance  visual communication for my book-art projects, I frequently delved into the history of bookmaking in our culture. This  led me to organize several major exhibitions, all inspired by the exquisite book arts of The Palace, the miniatured manuscripts: Kazim Taskent Art Gallery, 1999, Istanbul; House of Humour  Satire, 2001, Gabrovo; Chihiro Art Museum, Tokyo, 2002; The National Museum of Women in the Arts, 2004, Washington DC. Three of my original volumes are now in the collection of The National Art Library (Victoria & Albert Museum, London.) I discovered the first illustrated folk stories of XIXth century […]

Lunar Attraction


Can Göknil August 2008 Have you ever wondered when human beings started to be fascinated by the moon? In the Dordogne region of southwestern France, a moon-goddess greets us from a rock relief carved some say 20,000–others 18,000–years ago. Known as the “Venus of Laussel”, this is a prehistoric fertility symbol holding a crescent-like horn in her right hand and clasping her belly with the other. She stands at the Musée d’Aquitain just as proudly today as ever. Celestial bodies were considered sacred and the moon and moon-like shapes such as crescents and horns were regarded as symbols of fertility […]